Những lý do khiến trẻ dễ viêm họng vào hè

Bé bị đau họng có thể do virus (thường xảy ra khi cảm cúm hoặc cảm lạnh) hoặc do vi khuẩn (như nhiễm khuẩn liên cầu).

Làm dịu cơn đau họng cho bé

Nếu bé đã bước vào tuổi ăn dặm thì đồ uống ấm, trà (loại dành riêng cho bé) hoặc nước luộc rau có thể làm dịu ổ họng bị đau. Không nên thêm mật ong vào trà cho đến khi bé được khoảng một tuổi, vì mật ong chứa bào tử gây độc có thể ảnh hưởng xấu đến hệ tiêu hóa của bé. Cũng có thể cho bé uống nước lọc hoặc nước táo ép mát.

Nếu bé bị đau họng nặng, bố mẹ nên trao đổi với bác sĩ để sử dụng thuốc giảm đau cho bé (thường là acetaminophen và ibupronfen). Tuyệt đối không cho bé uống aspirin vì nó có liên quan đến hội chứng Reye ở bé.

Ảnh minh họa: Babybirthbasics.com.

Dấu hiệu nên đưa bé đi khám

Bé bị viêm họng thường kèm theo quấy khóc, kém bú, chán ăn nên cha mẹ dễ nhầm tưởng đó là những dấu hiệu khó chịu khi bé mọc răng. Nếu bé sốt cao, nhịp thở nhanh, chảy dãi nhiều thì nên đưa đi khám. Với trẻ dưới 3 tháng tuổi, đưa đi khám ngay khi bé xuất hiện dấu hiệu bị sốt. Bé khoảng 3-6 tháng tuổi, sốt đến khoảng 38,3 độ C là nghiêm trọng. Bé trên 6 tháng tuổi sốt ở mức 39 độ C thì cần cảnh báo.
Nếu bé bị đau cả ở khoang miệng, bạn nên đưa đi kiểm tra. Đưa đi khám nếu bé dưới 3 tháng tuổi sốt đến 38 độ C hoặc hơn. Cũng nên đưa bé đi khám sớm nếu cổ họng có dấu hiệu bất thường như sưng (tấy) đỏ; nghi ngờ bé nuốt phải dị vật (bé không thể mở to miệng vì đau); hơi thở trở nên khó nhọc; kém bú (ăn) và quấy khóc liên tục.
Trường hợp nhập viện khẩn cấp thường khá hiếm. Đó là tình huống bé bị nhiễm khuẩn cổ họng tới mức không thể ăn, uống được bất kỳ thứ gì; bé khó thở, sốt cao và chảy dãi liên tục. Không nên cố ép bé ngồi xuống, mở to miệng để kiểm tra; cũng tránh ép bé phải ăn, uống vì chỉ khiến bé khó thở hơn. Tốt nhất, nên đưa bé đi khám sớm.
Trường hợp đau họng nhẹ, bác sĩ có thể chỉ định điều trị bằng thuốc; nếu không dùng thuốc, hệ miễn dịch của bé sẽ tự "chiến đấu" với virús gây bệnh và chiến thắng chúng trong vòng vài ngày đến một tuần. Trong khoảng thời gian này, bé cần được nghỉ ngơi, chăm sóc bằng những loại thức ăn mềm, dễ tiêu hóa.
Nếu nghi ngờ bé bị nhiễm khuẩn, bác sĩ có thể chỉ định dùng kháng sinh cho bé. Tùy từng loại bệnh, bác sĩ sẽ cho bé dùng thuốc cụ thể. Cha mẹ nên tuân thủ nghiêm ngặt việc dùng thuốc cho con vì nếu tự ngưng thuốc giữa chừng, vi khuẩn có khả năng tấn công trở lại và khiến họng của bé bị đau trầm trọng hơn.

Cách phòng tránh

Vi khuẩn và virus có thể là thủ phạm gây đau họng cho bé. Bạn nên vệ sinh bàn tay của bé thường xuyên (vì các bé có thói quen mút tay - mầm bệnh sẽ theo đó vào khoang miệng).
Nếu bé đã bước vào tuổi ăn dặm, cha mẹ nên sắm dụng cụ nấu ăn riêng cho bé (không chung đụng với người thân trong nhà). Vệ sinh bàn tay người lớn thường xuyên, nhất là mỗi lần thay tã cho bé.
Có thể dùng máy điều hòa nhiệt độ trong phòng bé nhưng nên lưu ý cách sử dụng để không khiến bé bị viêm họng:
- Không nên đặt bé nằm ở nơi có luồng gió trực tiếp. Nhiệt độ lý tưởng trong phòng của bé nên được duy trì ở mức 24-26oC.
- Khi không sử dụng điều hòa, nên mở phòng của bé cho thoáng khí. Nên thường xuyên vệ sinh điều hòa để tránh nhiễm bẩn.
Sử dụng quạt hợp lý. Tương tự như điều hòa, không nên để quạt thốc trực tiếp vào vùng mặt của bé. Có thể bật quạt hướng thẳng vào tường, phía chân của bé khi bé ngủ. Ở vị trí này, hơi mát từ quạt có thể lan tỏa khắp phòng và khiến bé ngủ ngon.
Nếu bé ngủ chung giường với bố mẹ, có thể bật và cho quạt quay nhẹ bên ngoài màn. Tốt nhất, người lớn nên nằm ngoài (tiếp xúc trực diện với hướng gió) và để bé ngủ ở vị trí bên trong. Nhiều người mẹ chọn cách quạt tay cho bé trong những ngày nhiệt độ không quá cao.
Không nên để bé quá nóng. Nhiều người mẹ lo con bị lạnh, dễ viêm họng nên tìm cách ấp ủ bé quá nóng như mặc áo dài tay hoặc đắp chăn cho bé trong thời tiết mùa hè. Khi ấy, bé có khả năng dễ bị toát mồ hôi. Lượng mồ hôi này không được thoát ra bên ngoài, dễ hấp thu ngược lại cơ thể bé nên càng khiến bé có khả năng bị viêm họng.
Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột. Đưa bé từ môi trường nóng sang môi trường lạnh một cách đột ngột có thể khiến bé bị đau họng. Do đó, trước khi đưa bé từ trong phòng có điều hòa nhiệt độ ra bên ngoài, bạn nên chuyển bé sang một phòng khác có quạt mát khoảng 10-15 phút; cuối cùng, bạn mới nên đưa bé ra ngoài trời.
Không tắm sau khi bé vận động hoặc đổ nhiều mồ hôi. Nếu tắm ngay sau khi bé ra nhiều mồ hôi thì trẻ dễ bị viêm họng hoặc mắc chứng cảm lạnh, do sự thay đổi thân nhiệt đột ngột.
Nên lưu ý đến việc sử dụng bàn chải và cách vệ sinh răng, miệng cho bé. Những loại vi khuẩn cư trú trên bề mặt bàn chải có khả năng gây các chứng bệnh trong khoang miệng của bé. Trước mỗi lần đánh răng, bạn nên nhúng bàn chải của bé vào một cốc nước ấm, có pha muối nhạt. Cách này cũng giúp loại bỏ phần nào vi khuẩn gây bệnh có trong bàn chải. Sau khi bé đánh răng, bạn nên cho bé súc miệng bằng nước muối ấm, pha nhạt.
Hạn chế cho bé dùng đá lạnh, ăn kem hoặc uống nước lạnh. Đây được coi là một trong những món ăn khoái khẩu của các bé. Các loại nước uống và đồ ăn lạnh nếu được dùng thường xuyên sẽ gây chứng viêm họng cho bé.
Chú ý những kỳ nghỉ mát dành cho bé. Nếu ngâm mình trong bể bơi hoặc khu vực nước biển liên tục (nhiều giờ liền) có thể khiến các bé mắc bệnh về hô hấp.
Những tác nhân từ môi trường xung quanh như khói thuốc lá, khói than tổ ong, bụi bẩn, lông chó (mèo), phấn hoa… cũng khiến tình trạng viêm họng của bé trầm trọng hơn.

Theo Sức khỏe Đời sống

Xem chi tiết »

Phòng trị viêm họng, tránh biến chứng

Họng là ngã tư giữa đường ăn và đường thở, nơi tiếp xúc với môi trường bên ngoài nên rất dễ viêm nhiễm. Những lúc giao mùa giữa nắng và mưa, sức đề kháng của cơ thể, đặc biệt là ở người già và trẻ em bị giảm đi, là điều kiện để một số bệnh thuận lợi như viêm họng khởi phát.
Theo bác sĩ Võ Quang Phúc, Phó Giám đốc Bệnh viện Tai Mũi Họng TP HCM, vùng tai mũi họng là vùng thông nhau, liên quan mật thiết nên khi bị viêm họng có thể kèm theo viêm mũi, viêm thanh quản và ngược lại.

Trẻ em với sức đề kháng yếu, là đối tượng dễ mắc bệnh viêm họng. Ảnh: Lê Phương.

Viêm họng nếu do liên cầu khuẩn gây ra thì có thể dẫn đến nhiều biến chứng. Một số biến chứng gần như viêm mũi, viêm xoang, viêm tai giữa, viêm thanh quản, phế quản… Những biến chứng xa của viêm họng là bệnh thấp tim, thấp khớp, viêm vi cầu thận...
Do đó, bác sĩ Phúc lưu ý, để tránh các biến chứng nguy hiểm, bệnh viêm họng cần được phát hiện và điều trị dứt điểm, tránh để tái đi tái lại, đặc biệt là trẻ em dưới 6 tuổi sức đề kháng kém.
Mùa nắng gọi là mùa viêm nhiệt, thích hợp cho sự phát triển của vi trùng nên những trường hợp viêm tai mũi họng thường do vi khuẩn. Mùa mưa lạnh thích hợp cho sự phát triển của siêu vi trùng nên bệnh lý viêm nhiễm thường do virus.
Một số triệu chứng chính viêm họng cấp là sốt nhẹ, đau rát họng, nuốt đau, sờ hai bên cổ có nổi hạch. Ngoài ra còn có một số triệu chứng khác như ho, khạc ra đờm. Bệnh viêm họng do siêu vi thì đờm thường có màu trắng, trong, còn với nguyên nhân là bội nhiễm do vi khuẩn thì khạc đờm xanh. Ở trẻ em thường kèm theo sổ mũi, hắt xì, ho...
Những triệu chứng trên nếu kéo dài và đau họng càng lúc càng tăng thì phải đi khám chuyên khoa để xem có phải viêm họng là do vi khuẩn hay không và có hướng điều trị hợp lý.
Với bệnh viêm họng do siêu vi trùng gây ra thì không cần dùng kháng sinh, chỉ dùng loại thuốc cảm thông thường trong vài ngày sẽ khỏi.
Với bệnh viêm họng do vi khuẩn gây ra cần phải sử dụng kháng sinh. Liều dùng kháng sinh thường một đến hai tuần, tùy theo mức độ nặng nhẹ, không nên ngưng nửa chừng mặc dù các triệu chứng đã bớt để tránh nhờn thuốc. Nguyên tắc sử dụng kháng sinh là đúng liều, đúng bệnh và đúng thời gian.
Khi sử dụng kháng sinh, đối với trẻ em có những loại gây khó chịu cho trẻ như đắng họng, tiêu chảy... Do đó, với những loại nào không thích hợp cho bé thì phải cảnh báo cho bác sĩ biết để đổi thuốc phù hợp.
"Đối với những người sử dụng vùng họng nhiều như giáo viên, báo cáo viên, nhân viên bán hàng thì cứ khoảng một giờ đồng hồ nên nhấp một ngụm nước để tránh khô niêm mạc họng, đặc biệt là trong mùa nắng. Niêm mạc họng bị khô do sử dụng giọng nói nhiều là một trong những nguyên nhân gây ra viêm họng", bác sĩ Phúc cho biết.
Để đề phòng viêm họng:
- Nên vệ sinh răng miệng hằng ngày, nhất là sau mỗi bữa ăn.
- Chú ý mang khẩu trang, tốt nhất là khẩu trang y tế khi tiếp xúc với môi trường bụi bặm, khói xe, khí thải…
- Giữ vệ sinh môi trường sống, giữ gìn nhà cửa sạch sẽ, thông thoáng.
- Khi thời tiết thay đổi cần giữ ấm cơ thể, với trẻ em phải giữ ấm vùng cổ với áo cổ cao, khăn choàng khi trời lạnh.
- Đảm bảo chế độ ăn hợp lý, cân đối, đầy đủ 4 nhóm chất dinh dưỡng. Cần tăng cường những loại thực phẩm giàu virtamin C như cam, chanh, kiwi... để tăng sức đề kháng cho cơ thể.
- Có thể áp dụng súc miệng bằng nước muối ấm hoặc ngậm những loại thuốc trị viêm họng.
Trong Đông y, đối với những trường hợp viêm họng mãn, tái đi tái lại nhiều lần thì có thể ngậm mật ong để hỗ trợ điều trị.
Theo Lương y Đinh Công Bảy, Tổng Thư ký Hội Dược liệu TP HCM thì mật ong có tác dụng long đờm, sát khuẩn vùng hầu họng, trong thành phần của mật ong có chất nuôi dưỡng niêm mạc họng. Do đó, ngoài việc áp dụng những bài thuốc đặc trị, có thể sử dụng mật ong bổ trợ. Nên ngậm chừng 1 thìa mật ong trong vòng 2 - 3 phút rồi nuốt luôn. Ngoài ra có thể dùng mật ong pha vào nước chanh đường để uống.

Lê Phương

Xem chi tiết »