Bé 1,5 tuổi đi cấp cứu vì tưởng thuốc là nước ngọt

Đây là hai loại thuốc dạng siro có vị ngọt, gia đình hay cho trẻ uống khi ốm.

Phó giáo sư Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, em bé uống thuốc gấp 3-4 lần liều cho phép. Vì thế, dù mới uống nhầm khoảng 30 phút nhưng trẻ đã rơi vào tình trạng lơ mơ, ngủ gà. Rất may gia đình phát hiện sớm, thuốc chưa hấp thụ nhiều nên hậu quả chưa lớn. Bệnh nhi được rửa dạ dày, sau đó tỉnh táo dần. Hiện trẻ đã xuất viện trong tình trạng ổn định.

Trước đó, khoa cũng cấp cứu một trẻ 7 tuổi bị ngộ độc paracetamol sau khi uống cùng một lúc 4 viên hàm lượng 500 mg. Rất may trẻ chưa bị biến chứng suy gan cấp.

Phó giáo sư Dũng khuyến cáo, việc trẻ lấy được thuốc ăn, uống vì tưởng là đồ ăn không phải là cá biệt vì trẻ nhỏ vốn hiếu động, tò mò. Vì thế, một nguyên tắc quan trọng là cha mẹ luôn chú ý để thuốc, hóa chất xa tầm với của trẻ; không cho con chơi với thuốc. Khi trẻ uống nhầm thuốc hoặc có các biểu hiện bất thường thì cần đưa con đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu.

Phương Trang

*Tên nhân vật đã được thay đổi.

Xem chi tiết »

Trẻ lồng ruột dễ bị cấp cứu muộn

"Lúc đầu thấy con cứ sau một hồi gào khóc lại chơi như bình thường mình còn tưởng cháu quấy, bày trò ăn vạ. Sau đó nghĩ con đau bụng, đi kiết lỵ nên cứ tìm cách chữa ở nhà, ngờ đâu khiến con đi chữa muộn, phải cắt một đoạn ruột", chị Bích (Từ Liêm, Hà Nội) kể.

Theo các bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương, mỗi ngày tại đây tiếp nhận cấp cứu, tháo lồng ruột cho 4-5 trẻ. Nhiều bé vì không được phát hiện bệnh kịp thời khiến tình trạng bệnh nặng, gây biến chứng.

Trường hợp bé Nam, 13 tháng tuổi ở Bắc Ninh, là một điển hình. Cháu nhập viện trong tình trạng sốt, nôn, đau bụng dữ dội, khóc ngặt từng cơn. Bố mẹ không biết, đưa đến viện muộn khi đoạn ruột lồng đã chui sâu vào nhau gây sưng nề, tắc nghẽn mạch máu. Các bác sĩ phải phẫu thuật để tháo lồng cho bé.

Bệnh nhi đi khám tại Bệnh viện Nhi trung ương. Ảnh: MT.

Bác sĩ Đặng Thúy Hà, Khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Nhi trung ương cho biết, lồng ruột là tình trạng quai ruột cuộn vào nhau. Đây là cấp cứu ngoại nhi thường gặp và là nguyên nhân hàng đầu gây tắc ruột ở trẻ. Bệnh hay xảy ra với trẻ dưới 2 tuổi, thường gặp ở trẻ trai nhiều hơn gái và ở trẻ bụ bẫm nhiều hơn trẻ nhẹ cân. Trẻ lớn vẫn có thể bị lồng ruột nhưng tỷ lệ ít hơn.

Theo bác sĩ, cho đến nay, nguyên nhân gây lồng ruột ở trẻ nhỏ vẫn chưa được xác định rõ ràng. Nhiều phụ huynh cho rằng trẻ lồng ruột là do bị tung hứng hay chọc cười quá mức nhưng chưa có nghiên cứu nào xác nhận điều này. Với trẻ 2 tuổi trở lên, lồng ruột thường do có polip đại tràng, khối u... Trong các trường hợp trẻ bị tái đi tái lại nhiều lần, trên 2 tuổi, thầy thuốc thường phải cố gắng tìm nguyên nhân để xử lý.

Bác sĩ Hà cho hay, lồng ruột ở trẻ hay xảy ra vào mùa lạnh. Biểu hiện dễ nhận thấy nhất là trẻ khóc từng cơn, bụng đau quặn, nôn, ban đầu nôn ra thức ăn, sau là ra dịch vàng, đi ngoài phân máu. Hiện nay, chẩn đoán qua siêu âm cho kết quả gần như tuyệt đối.

Trẻ bị lồng ruột được điều trị bằng cách đặt xông trong hậu môn, tháo lồng, bơm hơi, theo dõi, nếu ổn định có thể về nhà. Nhiều trường hợp bị lồng ruột phức tạp phải tháo nhiều lần. Có trẻ lồng ruột tái đi tái lại nhiều lần, thậm chí có bé phải nhập viện tháo lồng ruột tới 9 lần. Với những bệnh nhi này, thường bác sĩ chỉ định nội soi đại tràng xem có polip hay vấn đề gì bất thường không, hoặc mổ cố định hồi manh tràng.

Theo bác sĩ, các bậc phụ huynh thường không có kinh nghiệm về bệnh lồng ruột ở trẻ, nhất là khi thấy các triệu chứng khá mù mờ. Trẻ vẫn ăn, chơi, thi thoảng đau bụng theo cơn như giả vờ...

Mặt khác, biểu hiện của lồng ruột dễ nhầm với nhiều rối loạn tiêu hóa khác. Nhiều trường hợp trẻ nhỏ quấy khóc, nôn, bố mẹ lại nghĩ con bị tiêu chảy cấp, tiêu chảy do rotavirus, hay khi thấy trẻ đi ngoài ra máu lại nghĩ con bị lỵ hay tắc ruột... Khi trẻ nôn ra dịch vàng là biểu hiện rõ ràng. Những trường hợp đi ngoài ra máu thì bệnh đã ở giai đoạn muộn. Nếu để muộn lồng ruột có thể dẫn tới viêm ruột, hoại tử ruột (vì ruột xoắn lại, không có mạch máu nuôi), khi đó phải mổ, cắt ruột. Khi muộn, trẻ sốc hoại tử ruột, rối loạn huyết động, ly bì, nhiễm trùng huyết động, một số phải hồi sức cấp cứu tích cực, bụng chướng căng phồng.

"Nên cho con đi khám khi thấy trẻ đau bụng, quấy khóc, nôn (lúc đầu ra thức ăn, lúc sau ra dịch vàng), đi ngoài ra máu (máu đỏ thẫm)... để bác sĩ xác định chính xác bệnh của bé. Nếu lồng ruột phải cấp cứu ngay, tránh các biến chứng đáng tiếc", bác sĩ Hà khuyến cáo.

Vương Linh

* Tên một số bệnh nhi trong bài đã được thay đổi.

Xem chi tiết »

Sơ cứu đúng cách khi trẻ bị đuối nước

Đuối nước hay còn gọi chết đuối là tình trạng nạn nhân bị ngạt khi chìm trong nước, tuy nhiên có một số nạn nhân bị ngạt là do sự co thắt thanh quản.

1. Cách sơ cứu khi trẻ bị ngạt nước

Bước 1: Nhanh chóng đưa trẻ ra khỏi mặt nước bằng mọi cách.

Bước 2: Đặt trẻ nằm chỗ khô ráo, thoáng khí.

Bước 3: Nếu trẻ bất tỉnh, hãy kiểm tra xem trẻ còn thở không bằng cách quan sát lồng ngực có di động hay không.

Nếu lồng ngực không di động, tức là trẻ ngừng thở thì phải hô hấp nhân tạo (thổi ngạt bằng miệng) ngay lập tức. Sau khi thổi ngạt 2 cái, cần kiểm tra xem tim trẻ còn đập hay không bằng cách bắt mạch cảnh, bẹn, hoặc áp tai vào lồng ngực bên trái xem có tiếng tim đập không.

Nếu không bắt được mạch chứng tỏ tim trẻ đã ngừng đập, cần phải hô hấp nhân tạo kèm theo ép tim ngoài lồng ngực (ép ở ½ dưới xương ức bên trái) theo tỷ lệ 15/2 (nghĩa là ép tim 15 cái thì thổi ngạt 2 cái) nếu có 2 người, hoặc 30/2 nếu có 1 người. Sau đó vừa làm vừa đưa trẻ đi viện.

Nếu trẻ còn tự thở, cho trẻ nằm nghiêng sang một bên. Cởi bỏ quần áo ướt, giữ ấm. Nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện gần nhất vì có thể sẽ xảy ra khó thở tái diễn.

Ảnh minh họa: Adam.

2. Những việc làm không đúng trong dân gian cần tránh

Nhiều người thường có thói quen dốc ngược nạn nhân, vác lên vai rồi chạy, đây là hành động hoàn toàn sai vì thứ nhất, nó làm mất thời gian quý giá để hô hấp nhân tạo cứu sống bệnh nhân. Thứ 2 là khi ngạt nước thực ra nước ở trong phổi không nhiều như mọi người nghĩ, nó sẽ được tống ra ngoài khi ta hô hấp nhân tạo, ép tim ngoài lồng ngực và khi bệnh nhân thở trở lại.

Không hô hấp nhân tạo và ép tim ngoài lồng ngực khi vận chuyển tới bệnh viện sẽ làm mất thời gian cứu nạn nhân, gây ra di chứng não sau này nếu bệnh nhân còn sống. Điều này là do thiếu oxy ở các tổ chức trong một thời gian dài, đặc biệt là não.

3. Cách phòng ngừa

Không nên để trẻ chơi một mình mà không giám sát, đậy kín các chum vại nước xung quanh nhà, không cho trẻ chơi gần ao hồ, tốt nhất nên dạy cho trẻ tập bơi để tránh những tai nạn không mong muốn.

Bác sĩ Nguyễn Đức Thường
Bệnh viện Nhi trung ương Hà Nội

Xem chi tiết »

Cách sơ cứu người ngưng tim ngưng thở

Điều đầu tiên cần làm là kiểm tra sự đáp ứng của nạn nhân bằng cách lắc nhẹ vai và hỏi "bạn sao rồi?". Lập tức gọi điện cấp cứu theo số 115. Quay lại với nạn nhân và thường xuyên đánh giá phản ứng.

Nếu nạn nhân không đáp ứng, tức nằm yên bất động, nên gọi người giúp đỡ. Nếu có hai người giúp đỡ thì một người tiếp tục gọi điện nhờ cấp cứu, người còn lại tiến hành hồi sức tại chỗ.

Mở thông đường thở và kiểm tra nạn nhân thở. Đặt bệnh nhân tư thế nằm ngửa. Nâng cằm và ngửa đầu nhẹ. Nếu nghi ngờ chấn thương cột sống cổ thì chỉ nâng cằm.

Kiểm tra xem nạn nhân có thở không. Việc làm này không quá 10 giây. Giữ đường thở mở bằng cách tiếp tục nâng cằm ngửa đầu. Quan sát cử động của lồng ngực, lắng nghe tiếng thở và cảm nhận hơi thở.

Nếu bệnh nhân thở lại bình thường thì đặt bệnh nhân ở tư thế phục hồi, gọi xe cứu thương và thường xuyên kiểm tra nhịp thở.

Tư thế này áp dụng cho bệnh nhân không đáp ứng với lay gọi nhưng thở bình thường. Tư thế này giúp duy trì đường thở thông thoáng và giảm nguy cơ tắc nghẽn đường thở.

Nếu người cấp cứu không có chuyên môn hoặc không tự tin lắm khi phát hiện nhịp thở thì cần hà hơi thổi ngạt cho nạn nhân.

Nếu không muốn thổi ngạt, người sơ cứu có thể tiến hành xoa bóp tim. Việc xoa tim ấn tim được thực hiện theo hướng dẫn trong ảnh. Việc ép tim tiến hành 100 lần/ phút. Nên có hai người thì luân phiên nhau mỗi 2 phút để tránh mỏi mệt.

Với trẻ nhỏ, việc ép tim có thể thực hiện bằng cách ấn hai ngón tay hoặc cũng có thể dùng phương pháp bóp bóng để trợ thở. Việc ép tim giúp nạn nhân được cung cấp máu tốt cho não và tim. Theo các bác sĩ Bệnh viện cấp cứu Trưng Vương (TP HCM), tỷ lệ bệnh nhân ngưng tim ngưng thở được cứu sống tùy thuộc rất nhiều vào việc sơ cứu ban đầu.

Thiên Chương

Xem chi tiết »

Cách cứu người bị ngạt nước

Trả lời:

Trước tiên cần phải nhận biết đâu là người đang có dấu hiệu chết đuối. Hầu hết người đang lâm vào tình thế ngạt sẽ vẫy tay đập dưới nước trước khi chìm. Người chết đuối còn thường đứng thẳng người, hai tay giơ lên và mở rộng sang hai bên.

Sơ cứu dưới nước là điều quan trọng đầu tiên nên làm để đưa nạn nhân ra khỏi tình trạng ngạt. Nếu bạn không phải là nhân viên cứu hộ và không biết bơi thì nên đưa ra thông báo để những người khác đến giúp hoặc ném vật cứu hộ cho nạn nhân.

Nếu bạn biết bơi hoặc là nhân viên cứu hộ thì nên có cách hồi sức cơ bạn dưới nước dựa vào mức độ tỉnh táo của nạn nhân. Nếu tỉnh, cần tiếp cận thông qua phương tiện cứu hộ cụ thể là phao, giữ đầu nạn nhân cao hơn mặt nước để thông đường thở. Nếu nạn nhân mất ý thức thì nên hô hấp miệng, ấn tim ngoài lồng ngực trước khi đưa lên bờ.

Việc hồi sức cơ bản sau khi đưa nạn nhân lên mặt đất là đặt nạn nhân nằm ngửa, đầu bằng (nếu người ngạt còn ý thức thì nên đặt đầu hơi cao hơn người). Ói là hiện tượng xuất hiện ở khoảng 65% trường hợp chính vì thế trong quá trình hồi sức, nạn nhân có thể hít thêm dịch ói làm cản trở động tác hồi sức miệng. Nếu thấy có ói, nên xoay miệng nạn nhân sang một bên, móc chất ói bằng ngón tay.

Trong trường hợp nạn nhân ngưng thở thì phải lập tức hô hấp bằng miệng để hỗ trợ ôxy. Nếu sờ thấy tim ngừng đập, không bắt được mạch thì phải lập tức xoa bóp tim ngoài lồng ngực bằng cách dùng bàn tay ấn tim. Nên làm ấm cơ thể nạn nhân và tuyệt đối không làm giảm thân nhiệt.

Việc xử trí tại chỗ có thể thực hiện ngay khi đưa bệnh nhân lên bờ hoặc song song trong lúc đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất.

Bác sĩ Cao Tấn Phước
Khoa Cấp cứu - Bệnh viện Cấp cứu Trưng Vương

Xem chi tiết »